klrwp@klrwp.pl | 22 831 35 86
Kontakt KLRwP

 

 

                                                                                                                                        Kraków, 15.11.2017 r.

                          

Stanowisko Zarządu Głównego Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce

w sprawie

tworzenia poradni podstawowej opieki zdrowotnej przez szpitale

 

W związku ze zmianami w organizacji ochrony zdrowia, polegającymi m.in. na tworzeniu przez szpitale poradni podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), Zarząd Główny Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce zgłasza sprzeciw wobec tych działań i zwraca się do Ministra Zdrowia z apelem o podjęcie zdecydowanych kroków, zmierzających do wprowadzenia odpowiednich regulacji uniemożliwiających szpitalom przejmowanie opieki podstawowej.

Podstawowa opieka zdrowotna w szpitalu jest absolutnym zaprzeczeniem idei Medycyny Rodzinnej i Lekarza Rodzinnego, którą Kolegium Lekarzy Rodzinnych buduje od 25 lat.  Idea ta zakłada ciągłą opiekę nad pacjentem i jego rodziną w pobliżu miejsca zamieszkania realizowaną przez Lekarza Rodzinnego, który jest w stanie zaspokoić większość potrzeb zdrowotnych populacji znajdującej się pod jego opieką.

 

Zakres udzielanych świadczeń w POZ

Organizowanie POZ w poradniach szpitalnych lub szpitalach prowadzi do wypaczenia realizacji zadań nałożonych na ten poziom systemu ochrony zdrowia. Część z tych jednostek realizuje wybiórczo zadania opieki podstawowej i przejmuje deklaracje wyboru od wybranych grup pacjentów, np. tylko dorosłych lub tylko dzieci. Najczęściej podstawową opiekę zdrowotną w zakresie obejmującym promocję, profilaktykę, diagnostykę i leczenie realizują doświadczeni lekarze specjaliści w różnych dziedzinach, zobowiązani do udzielania świadczeń zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. Kwalifikacje te są przydatne w oddziałach szpitalnych lub poradniach specjalistycznych. Ciągłość, kompleksowość i wszechstronność opieki, włączając rozbudowane orzecznictwo lekarskie w takich sytuacjach może nie być możliwa do zrealizowania.  Sytuacja taka powoduje niezasadne zróżnicowanie zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych w ramach POZ. Dodatkowo, nie ma możliwości objęcia opieką całych rodzin, których członkowie są w różnym wieku.

 

Koszty i wydłużanie kolejek

Obecnie wiele świadczeń zdrowotnych jest realizowanych bez uzasadnienia na poziomie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej lub w szpitalach. Sytuacja taka zwiększa koszty i wydłuża kolejki. Przyczyną tego stanu są wadliwe mechanizmy wynagradzania świadczeniodawców, brak czynników motywujących do realizacji świadczeń na najniższym, możliwym szczeblu systemu, brak bezpośredniego dostępu do szerszego panelu badań diagnostycznych z poziomu POZ, a przede wszystkim niewypełnianie funkcji konsultacyjnej przez poradnie specjalistyczne. Często monitorują one przez wiele lat leczenie przewlekłe w stabilnych stanach chorobowych, tworząc w ten sposób nieformalny POZ-bis.  

Podstawowa opieka zdrowotna realizowana w poradniach przyszpitalnych lub wprost w szpitalu sprzyja utrwalaniu patologicznych zjawisk polegających na przerzucaniu i generowaniu kosztów, kierowaniu do poradni specjalistycznych lub szpitala pacjentów, którzy mogą i powinni być diagnozowani oraz leczeni na poziomie POZ.

 

Względy epidemiologiczne i wizerunkowe

Nie ma powodu, aby do szpitala (poradni podstawowej opieki zdrowotnej w szpitalu) trafiały osoby zdrowe (np. dzieci w celu szczepienia lub badania bilansowego). Opieka nad populacją zdrową jest integralną częścią pracy Lekarza Rodzinnego. Zgłaszanie się osób zdrowych do szpitala jest niekorzystne ze względu na utrwalanie w społeczeństwie polskim wadliwych przyzwyczajeń do nadużywania opieki stacjonarnej, ale również ze względów epidemiologicznych, zwłaszcza w aspekcie wzrostu liczby zakażeń w szpitalach wieloopornymi bakteriami (przykładem są zakażenia bakteriami Klebsiella pneumoniae NDM).

 

Edukacja studentów i lekarzy w trakcie specjalizacji

Plan zwiększenia liczby specjalistów Medycyny Rodzinnej w Polsce nie może się udać, jeżeli niemal cała edukacja w ramach studiów na wydziałach lekarskich odbywa się w klinikach/oddziałach szpitalnych.

W sytuacji, gdy szpitale, w tym uniwersyteckie, będą tworzyć poradnie POZ, to właśnie tam będą przesuwane zajęcia dydaktyczne z Medycyny Rodzinnej i kształcenie specjalizacyjne. W ten sposób utrwalony zostanie błędny pogląd, że jedynym właściwym miejscem udzielania świadczeń zdrowotnych i edukacji medycznej jest szpital. Studenci decydują się często na rezydentury z Medycyny Rodzinnej pod wpływem pozytywnych doświadczeń z zajęć lub stażu w Poradni Medycyny Rodzinnej. Trudno sobie wyobrazić, aby poradnie podstawowej opieki zdrowotnej w szpitalach kształtowały właściwy wizerunek Medycyny Rodzinnej w Polsce.

 

W niniejszym stanowisku zaprezentowano jedynie niektóre argumenty przemawiające przeciw powstawaniu poradni POZ w szpitalach.

 

Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce stoi na stanowisku, że planowane i promowane wzmocnienie Medycyny Rodzinnej w Polsce wymaga zdecydowanego przeciwdziałania wszelkim sytuacjom narażającym pacjentów na zróżnicowaną podstawową opiekę zdrowotną oraz brak jej kompleksowości i wszechstronności.  Postulujemy wprowadzenie stosownych przepisów prawa uniemożliwiających szpitalom zawieranie umów i sprawowanie podstawowej opieki zdrowotnej.

 

          Dr Włodzimierz Bołtruczuk                                                                                  Dr hab.med. Tomasz Tomasik

          Członek Zarządu Głównego KLRwP                                                                    Prezes KLRwP

                        

                                                                                                  

ul. Muranowska 1, 00-209 Warszawa

e-mail: klrwp@klrwp.pl

www.klrwp.pl

tel./fax: 22 831-35-86

NIP: 525-20-63-698, REGON: 10037981